Οι ελληνικές πόλεις ασφυκτιούν. Το καλοκαίρι οι δρόμοι μετατρέπονται σε καμίνια, τα πεζοδρόμια είναι συχνά στενά ή κατεστραμμένα, οι ελεύθεροι χώροι λιγοστεύουν και οι καθημερινές μετακινήσεις δοκιμάζουν την υπομονή των κατοίκων. Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να περιορίζεται σε μερικές εντυπωσιακές αναπλάσεις και σε φωτογραφίες από τα εγκαίνιά τους. Πρέπει να βελτιώνει ουσιαστικά τη ζωή στις πόλεις μας.
Πράσινο και δημόσιοι χώροι σε κάθε γειτονιά
Χρειαζόμαστε περισσότερα δέντρα, σκιασμένα πεζοδρόμια, πάρκα και ασφαλείς διαδρομές για πεζούς και ποδηλάτες. Οι πράσινοι διάδρομοι θα μπορούσαν να συνδέουν γειτονιές με σχολεία, πλατείες, χώρους εργασίας και μέσα μαζικής μεταφοράς.
Μικρά, αναξιοποίητα οικόπεδα θα μπορούσαν, όπου είναι εφικτό, να μετατραπούν σε πάρκα τσέπης. Η χρήση κατάλληλων ψυχρών υλικών, η βελτίωση της ασφάλτου και οι δεντροφυτεύσεις μπορούν να συμβάλουν στη μείωση της υπερθέρμανσης
των δημόσιων χώρων, αρκεί να συνοδεύονται από σωστό σχεδιασμό και συστηματική συντήρηση.
Αυτές οι παρεμβάσεις δεν είναι πολυτέλειες ούτε δώρα της εκάστοτε δημοτικής αρχής. Είναι υποχρεώσεις της Πολιτείας και της τοπικής αυτοδιοίκησης απέναντι στους πολίτες που πληρώνουν φόρους και δημοτικά τέλη. Οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις οφείλουν να αξιοποιούνται με κύριο κριτήριο τη βελτίωση της καθημερινής ζωής και όχι την επικοινωνιακή προβολή των έργων.
Η πράσινη πόλη δεν μπορεί να είναι ταξική
Ο περιορισμός της ρύπανσης από τα αυτοκίνητα είναι αναγκαίος. Όμως, μια πόλη όπου θα μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα μόνο όσοι έχουν την οικονομική δυνατότητα να αγοράσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο τελευταίας τεχνολογίας δεν είναι μια δίκαιη πράσινη πόλη.
Πριν επιβληθούν αυστηρότεροι περιορισμοί στην κυκλοφορία ή αυξημένα τέλη στάθμευσης, πρέπει να εξασφαλιστούν αξιόπιστες, συχνές και οικονομικά προσιτές δημόσιες συγκοινωνίες. Ο εργαζόμενος που ξεκινά τη βάρδιά του τα ξημερώματα, ο γονιός που μεταφέρει τα παιδιά του και ο κάτοικος μιας περιοχής χωρίς επαρκή συγκοινωνιακή σύνδεση χρειάζονται πραγματικές εναλλακτικές, όχι πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις.
Η ενίσχυση των λεωφορείων και των μέσων σταθερής τροχιάς, οι ασφαλείς ποδηλατόδρομοι και οι οργανωμένοι χώροι στάθμευσης ποδηλάτων μπορούν να περιορίσουν την εξάρτηση από το αυτοκίνητο. Η μικροκινητικότητα, όμως, πρέπει να συμπληρώνει τις δημόσιες συγκοινωνίες και όχι να τις υποκαθιστά.
Μια πόλη προσβάσιμη σε όλους
Καμία ανάπλαση δεν είναι ολοκληρωμένη όταν ένας άνθρωπος με αναπηρία, ένας ηλικιωμένος ή ένας γονιός με παιδικό καρότσι δεν μπορεί να κινηθεί με ασφάλεια. Χρειάζονται ελεύθερα πεζοδρόμια, λειτουργικές ράμπες, ασφαλείς διαβάσεις και δημόσιοι χώροι που εξυπηρετούν όλους τους κατοίκους.
Εξίσου απαραίτητη είναι η συμμετοχή των ίδιων των πολιτών στον σχεδιασμό. Οι κάτοικοι γνωρίζουν τις ανάγκες της γειτονιάς τους και πρέπει να έχουν ουσιαστικό λόγο στις αλλαγές που επηρεάζουν την καθημερινότητά τους.
Η πράσινη μετάβαση δεν πρέπει να δημιουργήσει πόλεις δύο ταχυτήτων: δροσερές, προσβάσιμες και σύγχρονες για όσους μπορούν να πληρώσουν, αφιλόξενες για όλους τους υπόλοιπους.
Αξίζουμε πόλεις με καθαρότερο αέρα, περισσότερο πράσινο, ασφαλείς μετακινήσεις και δημόσιους χώρους ανοιχτούς σε όλους. Όχι επειδή αποτελούν προνόμιο κάποιων, αλλά επειδή είναι βασικές προϋποθέσεις μιας αξιοπρεπούς καθημερινής ζωής.
Πηγές και χρήσιμο υλικό
Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) – Αστικό πράσινο και υγεία: Έκθεση για τη συμβολή των χώρων πρασίνου στη σωματική και ψυχική υγεία και στη μείωση της έκθεσης σε υπερβολική ζέστη.
https://www.who.int/europe/publications/i/item/WHO-EURO-2016-3352-43111-60341
ΠΟΥ – Πρακτικός οδηγός για τους αστικούς χώρους πρασίνου: Υλικό για τον σχεδιασμό χώρων πρασίνου, τη συμμετοχή των κατοίκων και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
https://www.who.int/europe/publications/i/item/9789289052498
Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος – Βιώσιμες πόλεις: Πληροφορίες για την αστική θερμονησίδα, την ανάγκη για σκιά και τις ανισότητες στην πρόσβαση σε χώρους πρασίνου.
https://www.eea.europa.eu/en/topics/in-depth/urban-sustainability
Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Βιώσιμη αστική κινητικότητα: Ευρωπαϊκό πλαίσιο για ασφαλείς, προσβάσιμες και οικονομικά προσιτές αστικές μετακινήσεις, με έμφαση στις δημόσιες συγκοινωνίες.
https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/urban-transport/sustainable-urban-mobility_en
Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας: Οδηγίες για τον σχεδιασμό μετακινήσεων με συμμετοχή των κατοίκων και αξιολόγηση των αναγκών της πόλης.
https://transport.ec.europa.eu/transport-themes/urban-transport/sustainable-urban-mobility-planning-and-monitoring_en
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου