Οι «αόρατοι» ήρωες της διπλανής πόρτας

Σε έναν κόσμο που συνηθίζει να μετρά την επιτυχία με εκατομμύρια προβολές, τραπεζικούς λογαριασμούς και φώτα δημοσιότητας, υπάρχει μια άλλη, σιωπηλή πλευρά της κοινωνίας. Είναι οι άνθρωποι που δεν θα δεις εύκολα στα πρωτοσέλιδα, που δεν κυνηγούν τη δημοσιότητα των social media και των οποίων τα ονόματα σπάνια γίνονται trend.

Κι όμως, αυτοί οι άνθρωποι αποτελούν συχνά την πραγματική «κόλλα» που κρατά τις τοπικές κοινωνίες όρθιες: οι «αόρατοι» ήρωες της διπλανής πόρτας.

Οι δάσκαλοι της ακριτικής Ελλάδας

Στους Αρκιούς, η δασκάλα Μαρία Τσιαλέρα επέλεξε να υπηρετήσει στο μικρό σχολείο του νησιού, διδάσκοντας τον μοναδικό μαθητή του. Στο Αγαθονήσι, ο εκπαιδευτικός Κυριαζής Χατζηγιαννάκης υπηρέτησε δύο σχολικά χρόνια, επιλέγοντας συνειδητά να στηρίξει μια μικρή ακριτική σχολική μονάδα.

Πίσω από αυτές τις ιστορίες υπάρχουν εκπαιδευτικοί που καλούνται να εργαστούν σε απομονωμένα νησιά και χωριά, πολλές φορές μακριά από τις οικογένειές τους και με δυσκολίες που ξεπερνούν κατά πολύ την αίθουσα διδασκαλίας.

Αλλά εδώ υπάρχει μια αντίφαση που δεν πρέπει να προσπερνάμε. Η εκπαίδευση του παιδιού στους Αρκιούς ή στο Αγαθονήσι δεν είναι πράξη φιλανθρωπίας. Είναι αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από όσα απαιτεί τυπικά η θέση του, όμως δεν πρέπει να χρειάζεται ένας «ήρωας» για να έχει ένα παιδί το αυτονόητο δικαίωμα στο σχολείο.

Οι εθελοντές της πρώτης γραμμής

Το 2019, στη μεγάλη πυρκαγιά της Εύβοιας, ο εθελοντής πυροσβέστης Κυριάκος Καρλαφτόπουλος βρέθηκε μαζί με άλλους εθελοντές μέσα στη μάχη με τις
φλόγες. Η φωτιά τούς περικύκλωσε και ο ίδιος τραυματίστηκε με εγκαύματα στα χέρια, χρειάστηκε χειρουργική επέμβαση και νοσηλεία στο ΚΑΤ.

Δεν ήταν ένας άνθρωπος που βρισκόταν εκεί επειδή εκτελούσε απλώς το επαγγελματικό του καθήκον. Ήταν ένας πολίτης που επέλεξε εθελοντικά να βρεθεί εκεί όπου υπήρχε ανάγκη, φτάνοντας στο σημείο να διακινδυνεύσει τη ζωή του.

Και εδώ εμφανίζεται ξανά η μεγάλη αντίφαση. Ο εθελοντισμός μπορεί να αποτελεί μία από τις ομορφότερες εκφράσεις κοινωνικής αλληλεγγύης, αλλά δεν μπορεί να γίνεται μόνιμο συμπλήρωμα των ελλείψεων της Πολιτείας. Άλλο ο πολίτης που επιλέγει να προσφέρει και άλλο ένα κράτος που θεωρεί δεδομένο ότι θα υπάρχουν πάντα πολίτες πρόθυμοι να καλύψουν τα κενά του.

Οι γιατροί των «απρόσιτων»

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί και η Ομάδα Αιγαίου, που εδώ και τρεις δεκαετίες πραγματοποιεί αποστολές στα μικρά και ακριτικά νησιά. Εθελοντές γιατροί πολλών ειδικοτήτων ταξιδεύουν σε περιοχές όπου η πρόσβαση σε
υπηρεσίες υγείας παραμένει δύσκολη, πραγματοποιώντας δωρεάν εξετάσεις και προσφέροντας ιατρική φροντίδα.

Η προσφορά τους αξίζει αναγνώριση. Ταυτόχρονα όμως γεννά ένα δύσκολο ερώτημα: γιατί χρειάζεται ο εθελοντής γιατρός για να αποκτήσει ένας κάτοικος ακριτικού νησιού πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας;

Κάπου εδώ βρίσκεται και η άλλη όψη των «ηρώων» της καθημερινότητας. Πολλοί από αυτούς, συχνά κακοπληρωμένοι εργαζόμενοι ή εντελώς εθελοντικά, καταλήγουν να καλύπτουν ανάγκες που αποτελούν αυτονόητες υποχρεώσεις μιας οργανωμένης Πολιτείας. Η κοινωνική αλληλεγγύη είναι πολύτιμη, αλλά δεν μπορεί να μετατρέπεται σε άλλοθι για την κρατική απουσία.

Η καλοσύνη δεν κάνει θόρυβο

Οι «αόρατοι» ήρωες της διπλανής πόρτας μας υπενθυμίζουν κάτι θεμελιώδες: η καλοσύνη δεν έχει εξαφανιστεί· απλώς δεν κάνει πολύ θόρυβο.

Σε μια εποχή που ο τίτλος του «ήρωα» απονέμεται εύκολα στους πρωταγωνιστές των reality ή στους χάρτινους ήρωες των comics, ίσως αξίζει να θυμηθούμε ποιοι τον δικαιούνται πραγματικά. Εκείνοι που, όταν βρέθηκαν απέναντι στην ανάγκη ενός άλλου ανθρώπου, αποφάσισαν να μην κοιτάξουν αλλού.

Πίσω από την Ιστορία που γράφεται με μεγάλα γράμματα υπάρχει και μια άλλη, καθημερινή ιστορία που σπάνια καταγράφεται: εκείνη των ανθρώπων που επιλέγουν να σταθούν δίπλα στον συνάνθρωπό τους, χωρίς κάμερες, χωρίς χειροκρότημα και χωρίς να περιμένουν αντάλλαγμα.

Πηγές & Χρήσιμο Υλικό

• Παρατηρητής της Θράκης: «Κι αν το σχολείο που διδάσκεις έχει μόνο έναν μαθητή;» — για τη Μαρία Τσιαλέρα στους Αρκιούς και τον Κυριαζή Χατζηγιαννάκη στο Αγαθονήσι.
• Πρώτο Θέμα: «Ο εθελοντής που τραυματίστηκε στη φωτιά στην Εύβοια: Φλόγες σαν ανεμοστρόβιλος!» — η ιστορία του εθελοντή πυροσβέστη Κυριάκου Καρλαφτόπουλου.
• Ομάδα Αιγαίου: Επίσημα στοιχεία για τα 30 χρόνια εθελοντικής δράσης στα μικρά και ακριτικά νησιά του Αιγαίου.
• Η Καθημερινή: «Οι καλοί Σαμαρείτες του Αρχιπελάγους» — ρεπορτάζ για την ιατρική και κοινωνική προσφορά της Ομάδας Αιγαίου.
• ΕΡΤ: Ρεπορτάζ για τους γιατρούς και τους εθελοντές της Ομάδας Αιγαίου και την παροχή δωρεάν ιατρικών υπηρεσιών στα ακριτικά νησιά.